Ayrıntılar \ Tepkiler
Geri dön.
- Acak (- ecek)
Dilimizde Gelecek Zamanı Göstermek İçin Fiillere Getirdiğimiz - Acak (- Ecek) Eki Yazıldığı Gibi Söylenmez. Belli Bir Eğitimden Geçmiş Spikerler Bunu - Icak (- İcek) Biçiminde Telâffuz Ederler. Yapıcak, Vericek Vb. Bu Söyleyiş Genel Olarak Benimsenmiştir. Icak (- İcek) Söyleyişinin Yaygınlaşmasında Anlaşılan Gene İstanbul Ağzı Esas Alınmıştır. Ancak Bugün Radyo Ve Televizyonlarda, Dizi Filmlerde, Eğlence Programlarını Sunan Sunucuların, Batı Müziği Tarzında Şarkılarını Okuyan Sanatçıların Ve Geniş Bir Biçimde Öğrencilerin Dilinde Bu Ek, Çok Değişik Biçimlerde Söylenmektedir. Söyleyiş Farklılığının Biraz Da Halk Ağzına Bağlı Kalınmasından Kaynaklandığını Eklememiz Gerekir. Ancak Bütün Bu Kullanımlar Dikkat Edilmediği Zaman İnsana Normal Gelmekte Ve Pek Yadırganmamaktadır. Değişik Söyleyişlerin Daha Net Duyulduğu Fiil Yapmak Olduğundan Ve Bütün Kişi Çekimlerine Uygun Düşeceğinden Olayı, Sık Kullanılan Yapmak Fiili Üzerinde Göstermeye Çalışalım. Bu Fiilin Değişik Biçimlerdeki Söyleyişlerinin Kişilere Bağlı Olarak Çekimleri Şöyledir:
birinci Kişi: Yapacağım (Yazıldığı Gibi Okunan Ve Yazıya Bağlı Kalınan Söyleyiş); Yapıcağım (Genel Olarak Kabul Görmüş Söyleyiş). Öteki Söyleyişler: Yapıcam, Yapcam, Yapcem.
ikinci Kişi: Yapacaksın (Yazıldığı Gibi Okunan Ve Yazıya Bağlı Kalınan Söyleyiş); Yapıcaksın (Genel Olarak Kabul Görmüş Söyleyiş); Yapıcan, Yapcan, Yapıciyin.
üçüncü Kişi: Yapacak (Yazıldığı Gibi Okunan Ve Yazıya Bağlı Kalınan Söyleyiş); Yapıcak (Genel Olarak Kabul Görmüş Şöyleyiş); Yapcak, Yapıcek, Yapcek.
birinci Çokluk Kişi: Yapacağız (Yazıldığı Gibi Okunan Ve Yazıya Bağlı Kalınan Söyleyiş); Yapıcağız (Genel Olarak Kabul Görmüş Söyleyiş); Yapıcaz, Yapcaz, Yapıcez, Yapcez.
ikinci Çokluk Kişi: Yapacaksınız (Yazıya Bağlı Kalınan Söyleyiş); Yapıcaksınız (Genel Olarak Kabul Görmüş Söyleyiş); Yapcaynız, Yapceyniz, Yapceniz.
üçüncü Çokluk: Yapacaklar (Yazıya Bağlı Söyleyiş); Yapıcaklar (Genel Olarak Kabul Görmüş Söyleyiş); Yapcaklar, Yapıcekler, Yapcekler.
söz Gelecek Zaman Ekinden Açılmışken Bir Noktayı Da Belirtemeden Geçmeyelim. Kökü Kalın Ünlü Olan Fiile İnce Sıradan Gelecek Zaman Eki Getirmek, Özellikle Sanatçıların Dilinde Sık Duyulan Bir Söyleyiş Hâline Geldi. Yapıceyiz, Yapıciyiz, Alıceyiz, Alıciyiz, Bakıceyiz, Bakıciyiz, Sunuceyiz Sunuciyiz Vb. Örneklerdeki Y Sesinin İnceltici Etkisini Açıklamak Kolay Ama, Kalın Sıradan Ünlü Taşıyan Bir Fiil Köküne İnce Sıradan Ek Getirmeyi Açıklamak Zordur. Belki Bu Da İstanbul Ağzının Bir Başka Çeşidi. Çünkü İstanbul Türkçesinin Çeşitli Ağızlarının Olduğu Öteden Beri Söylenip Gelir.
söyleyişteki Farklılık Bölgesel Veya Kişiseldir. İlkemiz, İmlâda Birliği Sağlamaktır. Söyleyişteki Farklılık Hoş Görülebilir Ama İmlâdaki Farklılık Hoş Görülmez.
Uparlayan
27.07.2003
|
|
